Yapay Zeka Kullanımı ve Atıf Sistemi
Zafer Kolejinde öğrencilerin yapay zekâ araçlarını akademik çalışmalarında doğru ve etik şekilde kullanmalarını sağlamak amacıyla AIAS (Yapay zekâ Değerlendirme Ölçeği) temel alınmaktadır. Bu kapsamda ölçeğin sadece 0, 3 ve 5. seviyeleri kullanılacak, kolay anlaşılması ve akılda kalıcılığı için trafik ışığı metaforu ile sembolize edilecektir:
Kırmızı Işık (Seviye 0):
Bu seviyede yapay zekâ araçlarının kullanımı kesinlikle yasaktır. Öğrencilerin çalışmalarında tüm içerik özgün,bireysel ve yapay zekâdan bağımsız olmalıdır.
Sarı Işık (Seviye 3):
Öğrenciler çalışmalarında belirli alanlarda yapay zekâ araçlarından destek alabilirler. Ancak, kullanılan tüm yapay zekâ içeriklerinin MLA, APA, dipnot formatında açıkça atıf gösterilmesi gerekmektedir.
Yeşil Işık (Seviye 5):
Bu seviyede yapay zekâ araçlarının kullanımı serbesttir. Öğrenciler, yapay zekâ araçlarını özgürce kullanabilirler. Ancak, yine MLA formatında kaynakça ve atıf gösterimi yapılması beklenir. (Zafer College AI Citation)
Öğretmenlerin Sorumlulukları:
• Verilen her ödev, proje veya etkinlikte hangi “ışığın” kullanılacağı açıkça belirtilmelidir.
• Öğrencilere MLA, APA, dipnot gibi farklı formatlarda kaynakça ve atıf gösterme yöntemleri öğretilmeli ve rehberlik sağlanmalıdır.
• Öğrenci çalışmalarının hangi seviyeye uygun olduğunu düzenli olarak kontrol edilmeli ve öğrencilere geri bildirim verilmelidir.
Öğrencilerin Sorumlulukları:
• Öğretmen tarafından belirtilen AIAS seviyesine uygun davranmaktır.
• Kullandıkları tüm yapay zekâ araçlarını ve kaynaklarını MLA formatında atıf göstererek belirtmektir.
• Etik ve sorumlu davranarak akademik dürüstlüğü korumaktır.
Bu yaklaşım, yapay zekâ araçlarının bilinçli, etik ve akademik dürüstlüğe uygun kullanılmasını
destekleyerek, öğrencilere hayat boyu faydalanacakları doğru akademik alışkanlıklar kazandıracaktır. Öğrenci çalışmalarının çeşitli intihal tespit programlarıyla kontrol edilmesi planlanmaktadır.
KORUMA VE PROAKTİF ÖNLEMLER
Zafer Kolejinde, öğrencilerin yapay zekâ kaynaklı risklerden korunması için aşağıdaki proaktif önlemler uygulanacaktır:
Derin sahtekarlık (DeepFake) ve Kimlik Hırsızlığına Karşı:
• Öğrencilere dijital kimlik koruma eğitimi vermek.
• Paydaşların (öğretmenler, veliler) farkındalık seviyesini artırmak için bilgilendirme çalışmaları yapmak.
Zorbalık ve Siber Zorbalığa Karşı:
• YZ destekli dijital iletişim platformlarında sürekli izleme ve erken uyarı mekanizmaları kurmak.
• Siber zorbalık vakaları için net raporlama ve destek süreçleri oluşturmak.
Çocuk Sömürüsünü Önleme:
• YZ araçlarının çocuk sömürüsü veya istismarına yönelik kullanılma risklerine karşı güçlü filtreleme, denetim ve takip sistemleri oluşturmak.
• Öğrenciler ve personelin bu riskler konusunda bilinçlendirilmesini sağlamak.
Ayrıca, mevcut Çocuk Koruma Politikası, Siber Güvenlik Politikası ve Akademik Dürüstlük Politikası ile bu bölüm ilişkilendirilerek bütünleşik bir koruma yaklaşımı benimsenecektir.
SORUMLU YZ KULLANIMI
Zafer Koleji olarak öğrencilerin verilerini, pedagojik bir süzgeçten geçirerek yalnızca ihtiyaç ölçüsünde ve minimum düzeyde işler; KVKK ve ilgili mevzuata uygun biçimde saklar ve paylaşırız. Verilerin kullanım amaçları, saklama süreleri ve paylaşım koşulları tüm paydaşlara açıkça duyurulur (UNESCO, 2021). Yapay zekâ sistemlerinden gelen raporlar damgalayıcı değil, iyileştirici ve destekleyici geri bildirim amacıyla değerlendirilir.
YZ raporları kaynaklı olası stres ve kaygı durumlarında rehberlik birimi ve öğretmenler proaktif olarak destek sunar, süreci ailelerle birlikte yönetir. Tüm paydaşlarımızda yapay zekâ kullanımına yönelik farkındalığı artırmak amacıyla her dönem en az bir defa seminer, eğitim veya atölye çalışmaları düzenleyerek sorumlu kullanım bilincini yükseltiriz (UNICEF, 2022; OECD, 2023).
Vurgulanan Temel İlkeler:
• Öğrenci verileri pedagojik amaçlı, minimal ve kontrollü olarak işlenir.
• KVKK ve GDPR’a uygun veri saklama ve paylaşım süreçleri uygulanır.
• Yapay zekâ kullanım amaçları ve süreçleri paydaşlarla şeffafça paylaşılır.
• Etiketleyici ve damgalayıcı uygulamalardan kaçınılır.
• Yapay zekâ kaynaklı kaygı durumlarında rehberlik desteği verilir.
• Her dönem düzenli eğitimlerle paydaşların sorumlu YZ kullanım bilinci geliştirilir.